Źródło: własne

Ile osób, które podchodzą do egzaminu na instruktora nauki jazdy kat. B, faktycznie go zdaje? Odpowiedź na to pytanie nie jest łatwa do uzyskania – dane te nie są publikowane w żadnym ogólnodostępnym rejestrze. Wystąpiłem z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej do wszystkich 16 urzędów wojewódzkich w Polsce, prosząc o statystyki egzaminów dla kandydatów na instruktorów nauki jazdy kat. B.

Jak wygląda egzamin?

Egzamin dla kandydatów na instruktorów nauki jazdy składa się z trzech etapów. Etap 1 to test pisemny sprawdzający m.in. wiedzę teoretyczną z przepisów ruchu drogowego, techniki jazdy, czy psychologii. Etap 2 to pokaz przeprowadzenia zajęć teoretycznych – kandydat musi wykazać się umiejętnością prowadzenia wykładu. Etap 3 to pokaz przeprowadzenia zajęć praktycznych, czyli de facto jazda z egzaminatorem w roli kursanta. Każdy etap jest barierą selekcyjną – do kolejnego przechodzą tylko osoby, które zaliczyły poprzedni. 

Średnie wyniki ogólnopolskie - 2025 rok

Uśrednione dane (dotyczące kat. B) ze wszystkich województw prezentują się następująco:

• Etap 1 (test pisemny): 31,17% zdawalności

• Etap 2 (pokaz zajęć teoretycznych): 82,94% zdawalności
• Etap 3 (pokaz zajęć praktycznych): 65,13% zdawalności
   

Największą barierą jest jednoznacznie etap pierwszy, test pisemny, na który odpada blisko 7 na 10 kandydatów. To zaskakująco niski wynik, który rodzi pytania o jakość przygotowania kandydatów, poziom trudności testu lub jedno i drugie jednocześnie.

Etap drugi zdaje zdecydowana większość osób, które do niego przystępują.

Różnice między województwami

Analiza danych ujawnia ogromne dysproporcje. W etapie 1 zdawalność waha się od 13,78% w łódzkim do 57,00% w pomorskim. Ponad czterokrotna różnica. W etapie 3 rozrzut jest równie duży: od 31,25% do 93,15%.

Łódzkie zajmuje ostatnie miejsce w obu etapach. Na drugim biegunie: pomorskie i opolskie (etap 1) oraz podkarpackie (etap 3). W czterech województwach etap 2 zdają wszyscy lub niemal wszyscy.

Dlaczego tak się dzieje?

Rozporządzenie z 2019 r. (Dz. U. poz. 1200) reguluje strukturę egzaminu, m.in.: liczbę pytań, punktację, zakres tematyczny. Ale nie reguluje samej bazy pytań – kto je tworzy, kto aktualizuje, jaki jest ich zakres merytoryczny. Te kwestie pozostają całkowicie poza regulacją prawną.

Istnieje co prawda pewna odgórna baza pytań, jednak jej jakość budzi poważne zastrzeżenia. Komisje egzaminacyjne, powoływane przez wojewodów, mają pełną dowolność – mogą dopuścić pytania z tej bazy, mogą je odrzucić, mogą korzystać z własnych zasobów.

W efekcie w jednych województwach pytania są aktualne i merytoryczne, bo ktoś świadomie pracuje nad ich jakością. W innych test opiera się na pytaniach z poprzedniej epoki. Nie ma żadnego mechanizmu, który zapewniałby jednolity standard w skali kraju.

Szczegółowe dane

Poniższe tabele przedstawiają dane (dotyczące kat. B) z podziałem na województwa.

Lekcja z bazy pytań na prawo jazdy

Baza pytań dla kandydatów na kierowców jest jawna i zarządzana centralnie. Mimo to regularnie pojawiają się w niej nieprawidłowości: błędne odpowiedzi, nieaktualne stany prawne, niejednoznaczne sformułowania, zła waga punktowa przypisana do pytania.

Jeśli nawet jawna, publicznie kontrolowana baza generuje problemy merytoryczne – to jak wygląda jakość pytań instruktorskich, które nigdy nie były poddane takiej weryfikacji?

Co należy zrobić?

Skrajności są złe w każdą stronę. Zarówno zdawalność na poziomie 13%, jak i bezkrytyczne przepuszczanie wszystkich powinny budzić niepokój.

Jak rozwiązać problem merytoryczny bez jawnej bazy? Potrzeba do tego ekspertów. Przy Ministrze Infrastruktury powinna zostać powołana komisja ekspercka – złożona z doświadczonych instruktorów, egzaminatorów i prawników, która opracuje jednolitą, centralną bazę pytań na miarę trzeciej dekady XXI wieku.

Potrzebna jest też standaryzacja kryteriów oceny w etapach 2 i 3 (gdzie ocena jest uznaniowa) oraz regularne publikowanie statystyk zdawalności.

Komisja ekspercka, centralna baza pytań, jednolite kryteria, jawne statystyki – to minimum dla systemu, od którego zależy bezpieczeństwo na drogach.

Jako portal AndrzejInstruktor.pl będę kontynuował monitoring zdawalności egzaminów instruktorskich i apeluje o otwarty dostęp do tych danych na poziomie krajowym.

Andrzej Łapa

© 2025 AndrzejInstruktor.pl | Andrzej Łapa

Bezpieczeństwo ruchu drogowego • Aktywność obywatelska

Polityka Prywatności | andrzejlapa@icloud.com | fb.com/lapaandrzej